Son illərdə simsiz internet sahəsində diqqət çəkən yeni texnologiyalardan biri Li-Fi (Light Fidelity) olub. Mütəxəssislərin fikrincə, məlumatları radio dalğaları ilə deyil, işıq vasitəsilə ötürən bu texnologiya gələcəkdə Wi-Fi-ı bəzi sahələrdə əvəz edə və ya onu tamamlayan həllə çevrilə bilər.
Bu barədə “dailymail.com” nəşri yazıb.
Li-Fi nədir və necə işləyir?
Li-Fi (Light Fidelity – adətən “işıq vasitəsilə simsiz məlumat ötürmə texnologiyası” və ya “işıq əsaslı simsiz rabitə texnologiyası” kimi izah olunur) məlumat ötürmək üçün LED lampaların yaratdığı işıq siqnallarından istifadə edir. Lampanın işıq intensivliyi insan gözünün hiss etməyəcəyi qədər sürətlə dəyişir və bu dəyişikliklər rəqəmsal məlumat kimi qəbul olunur. Siqnalları isə xüsusi fotoreseptor qəbul edərək rəqəmsal formaya çevirir.
Bu yeni texnologiyanın əsas xüsusiyyətlərindən biri odur ki, siqnal yalnız işıqlandırılan məkan daxilində yayılır və divarlardan keçmir. Bu da məlumatların icazəsiz ələ keçirilməsi riskini əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər.
Üstünlükləri və məhdudiyyətləri
Mütəxəssislər bildirir ki, Li-Fi yüksək məlumat ötürmə sürəti, radio tezliklərinə müdaxilə yaratmaması və xəstəxanalar, təyyarələr kimi radio dalğalarının arzuolunmadığı yerlərdə istifadə imkanı ilə seçilir. Bundan əlavə, mövcud LED işıqlandırma sistemlərindən yararlanmaq da mümkündür.
Bununla yanaşı, texnologiyanın müəyyən çatışmazlıqları da var. Li-Fi-ın işləməsi üçün işıq mənbəyi aktiv olmalıdır. Lampa söndürüldükdə və ya siqnalın qarşısında maneə yarandıqda əlaqə zəifləyə və ya tamamilə kəsilə bilər. Həmçinin, bu texnologiya üçün lazım olan infrastruktur hələ geniş yayılmadığından onun kütləvi tətbiqi vaxt və böyük investisiya tələb edir.
Wi-Fi-ı əvəz edəcəkmi?
Ekspertlərin əksəriyyəti yaxın illərdə Wi-Fi-dan (Wireless Fidelity – “simsiz dəqiqlik” və ya “simsiz əlaqə etibarlılığı”) tam imtinanı real hesab etmir. Onların fikrincə, hər iki texnologiya paralel şəkildə istifadə olunacaq. Wi-Fi gündəlik internet bağlantısı üçün əsas həll olaraq qalacaq, Li-Fi isə yüksək sürət, aşağı gecikmə və daha güclü təhlükəsizlik tələb olunan sahələrdə üstünlük qazanacaq.
Mütəxəssislər hesab edir ki, yaxın gələcəkdə Li-Fi texnologiyası xəstəxanalarda, universitetlərdə, istehsal müəssisələrində, ofislərdə, hava limanlarında, təyyarələrdə, muzeylərdə və “ağıllı ev” sistemlərində daha geniş tətbiq oluna bilər. LED işıqlandırma və rəqəmsal infrastruktur inkişaf etdikcə onun istifadə sahələrinin də artacağı gözlənilir.
