İnsanların yerişi onların sağlamlıq vəziyyəti haqqında düşündüyümüzdən daha çox məlumat verə bilər. Alimlər süni intellekt vasitəsilə insan hərəkətlərini təhlil edərək qaraciyərin vəziyyəti, maddələr mübadiləsi, depressiya və digər sağlamlıq göstəriciləri ilə bağlı gözlənilməz əlaqələr aşkar ediblər.
Bu barədə İsrailin Rehovot şəhərində yerləşən Veytsman Elm İnstitutunun professor Eran Seqalın rəhbərliyi ilə apardığı tədqiqatda bildirilir. Araşdırmanın nəticələri noyabrın 6-da nüfuzlu “Nature Medicine” elmi jurnalında dərc olunub.
Alimlər yerişi necə təhlil ediblər?
Tədqiqatda İsrail İnsan Fenotipi Layihəsinin 3328 yetkin iştirakçısı yer alıb. Könüllülərdən xüsusi kameranın qarşısında beş standart hərəkəti yerinə yetirmək tələb olunub. Kamera onların bədən hərəkətlərini üçölçülü formatda qeydə alıb. Nəticədə 17 589 video yazısı əldə edilib.
Süni intellekt sistemi bədənin 26 oynağının vəziyyətini izləyərək yalnız yeriş sürətini və addım uzunluğunu deyil, həm də koordinasiyanı, gövdə və ətrafların hərəkətlərini təhlil edib.
Daha sonra əldə edilən məlumatlar iştirakçıların qan analizləri, tibbi müayinələri, metabolik göstəriciləri, ürək-damar sağlamlığı və yuxu keyfiyyəti ilə müqayisə olunub.
Tədqiq edilən 3210 göstəricidən 1887-si üzrə hərəkət nümunələri ilə statistik əhəmiyyətli əlaqələr müəyyən edilib. Bu əlaqələr 18 müxtəlif bədən sistemini əhatə edib.
Yeriş qaraciyərin vəziyyətini və depressiya riskini göstərə bilər
Tədqiqatın ən maraqlı nəticələrindən biri hərəkət nümunələri ilə qaraciyərin elastikliyi arasında əlaqənin aşkarlanması olub. Bu göstərici qaraciyər fibrozu kimi xəstəliklərin qiymətləndirilməsində istifadə edilir.
Alqoritm həmçinin bədən kütlə indeksini və daxili orqanları əhatə edən visseral yağın miqdarını müəyyənləşdirməkdə də yüksək nəticələr göstərib.
Alimlərin diqqətini çəkən digər məqam isə yeriş xüsusiyyətləri ilə depressiya arasında əlaqənin aşkarlanmasıdır. Hərəkət məlumatlarının süni intellekt modelinə əlavə edilməsi depressiyadan şikayət edən iştirakçıların müəyyənləşdirilməsini yaxşılaşdırıb.
Bundan başqa, sistem hərəkət xüsusiyyətləri ilə bəzi dərmanların, o cümlədən antidepressantların, antihistaminiklərin və mədə turşuluğunu azaldan preparatların istifadəsi arasında da statistik əlaqələr müəyyən edib.
Bədənin müxtəlif hissələri fərqli məlumatlar verir
Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, ayaqların hərəkətləri maddələr mübadiləsi, fiziki güc və yaşla əlaqəli zəiflik göstəriciləri haqqında daha çox məlumat verir. Gövdənin hərəkətləri isə yuxu keyfiyyəti və həyat tərzi ilə bağlı göstəricilərlə daha sıx əlaqəlidir.
İştirakçıların yaşı, boyu və çəkisi nəzərə alındıqdan sonra da hərəkət təhlili əksər bədən sistemləri haqqında əlavə məlumat verməyə davam edib.
Tədqiqatın həmmüəllifi, Newton Tech şirkətinin baş direktoru Yuval Brodski bildirib ki, insan hərəkətləri adi tibbi müayinələrdə istifadə olunan bir neçə göstəricinin aşkar edə bildiyindən daha çox bioloji məlumat daşıyır.
Süni intellekt gələcəkdə xəstəliklərin aşkarlanmasına kömək edə bilər
Alimlər hesab edirlər ki, gələcəkdə bu texnologiyadan xəstəxana və klinikalarda istifadə etmək mümkün ola bilər. Sistem xəstələrin ilkin qiymətləndirilməsinə, sağlamlıq vəziyyətindəki dəyişikliklərin izlənməsinə və müalicənin effektivliyinin yoxlanılmasına kömək edə bilər.
Texnologiyanın əsas üstünlüklərindən biri adi video çəkilişləri təhlil etmək imkanının olmasıdır. Bu isə ənənəvi hərəkət tədqiqatlarında istifadə olunan mürəkkəb sensor avadanlıqlarına ehtiyacı azalda bilər.
Bununla belə, alimlər vurğulayırlar ki, texnologiya hələ hazır diaqnostika üsulu deyil. Tədqiqat müəyyən hərəkət nümunələri ilə sağlamlıq göstəriciləri arasında statistik əlaqələri üzə çıxarıb, lakin yeriş əsasında konkret insanda hər hansı xəstəliyin etibarlı şəkildə müəyyən edilə biləcəyini sübut etməyib.
Texnologiyanın müxtəlif əhali qruplarında və real klinik şəraitdə əlavə sınaqlardan keçirilməsinə ehtiyac var.
Araşdırmanın nəticələri göstərir ki, insanın gündəlik hərəkətləri və yerişi onun orqanizmində baş verən proseslər haqqında indiyədək diqqətdən kənarda qalan mühüm məlumatlar daşıya bilər.
