Alimlər həyəcan təbili çaldı: Süni intellekt insanları özündən asılı vəziyyətə sala bilər

Süni intellektin bəşəriyyət üçün yaratdığı risklərlə bağlı müzakirələr getdikcə genişlənir. Mütəxəssislər təhlükənin yalnız robotların üsyanı və ya nüvə silahlarına çıxış kimi ssenarilərlə məhdudlaşmadığını, insanların texnologiyadan həddindən artıq asılı vəziyyətə düşməsinin də ciddi nəticələr doğura biləcəyini bildirirlər.

Bəzi tədqiqatçılar süni intellektdən davamlı istifadə nəticəsində insanların tənqidi düşüncə, planlaşdırma və müstəqil qərarvermə bacarıqlarının zəifləyə biləcəyini düşünürlər.

Mütəxəssislərin fikrincə, gündəlik və mürəkkəb tapşırıqların getdikcə daha çox süni intellektə həvalə edilməsi insanların texnologiyasız qərar vermək və problemləri müstəqil həll etmək qabiliyyətini azalda bilər.

Şeffild Hallam Universitetinin robototexnika və süni intellekt üzrə müəllimi Samuel Vinanzi hesab edir ki, əsas risklərdən biri məhz bu asılılığın tədricən güclənməsidir. Onun sözlərinə görə, zaman keçdikcə insanlar süni intellektin köməyi olmadan daha az düşünə, həmçinin etibar etdikləri sistemləri anlamaq, yoxlamaq və dəyişdirmək qabiliyyətlərini itirə bilərlər.

Alimlər süni intellektlə bağlı digər mümkün təhlükələrə də diqqət çəkirlər. Bunlara kritik infrastruktura müdaxilə, elektrik şəbəkələrinin idarə olunması, nüvə sistemləri ilə bağlı risklər və təhlükəli bioloji tədqiqatların sürətləndirilməsi kimi ssenarilər daxildir.

Bəzi ekspertlər isə süni intellektin yanlış və ya gözlənilməz qərarlarının nüvə münaqişəsi kimi ciddi nəticələrə səbəb ola biləcəyindən narahatdırlar. Bununla belə, bu ssenarilərin heç biri qaçılmaz gələcək kimi qiymətləndirilmir və onların başvermə ehtimalı ilə bağlı ekspertlər arasında fərqli fikirlər mövcuddur.

Tədqiqatçıların diqqət çəkdiyi əsas məqam isə texnologiyanın həddindən artıq rahat və faydalı olması səbəbindən insanların getdikcə daha çox məsuliyyəti ona ötürə bilməsidir. Bu proses davam edərsə, müstəqil düşünmə və qərarvermə kimi insan bacarıqlarının zəifləməsi uzunmüddətli risk yarada bilər.

Mütəxəssislər buna görə də süni intellektdən istifadəni tamamilə dayandırmağı deyil, texnologiyanın imkanlarından yararlanarkən insanın müstəqil düşünmə və qərarvermə qabiliyyətini qorumağın vacibliyini vurğulayırlar.