Altı il… Zaman baxımından bəlkə də böyük müddət deyil. Lakin elə hadisələr var ki, onların əhəmiyyətini illərlə ölçmək mümkün olmur. 2020-ci ilin payızında yaşadığımız günlər də məhz belə hadisələrdəndir. Həmin günlər xalqımızın taleyində dərin iz qoydu, yaddaşımıza əbədi həkk olundu.
Hər il 8 Noyabr yaxınlaşanda cəbhədən gələn xəbərləri necə həyəcanla izlədiyimizi, azad olunan hər kəndin, hər yaşayış məntəqəsinin bizə necə böyük sevinc bəxş etdiyini xatırlayırıq. O vaxt insanlar bir-birini tanımasa da, eyni hissləri yaşayır, eyni xəbərlərə sevinir, eyni ağrıları bölüşürdülər. Bəlkə də xalq olaraq bir-birimizə nə qədər bağlı olduğumuzu ən dərindən məhz o zaman hiss etdik.
2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan və 44 gün davam edən Vətən müharibəsi Azərbaycan tarixində mühüm dönüş nöqtəsi oldu. Uzun illər işğal altında qalmış torpaqlarımızın azad edilməsi uğrunda aparılan mübarizə xalqımızın doğma yurda bağlılığını, iradəsini və qətiyyətini bir daha nümayiş etdirdi.
İllər boyu Qarabağ haqqında çox danışmış, çox yazmışdıq. Şuşanın küçələrini, Ağdamın dağıdılmış evlərini, Füzulinin, Cəbrayılın, Zəngilanın, Qubadlının həsrətini ürəyimizdə daşımışdıq. Doğma yurdlarından didərgin düşmüş insanların xatirələrini dinləmiş, onların bir gün geri qayıdacaqlarına olan ümidlərini bölüşmüşdük. Bəzən bir insanın öz evinin həyətini, uşaqlıqda su içdiyi bulağı, ata-babasının məzarını yenidən görmək arzusu bütöv bir xalqın nisgilini ifadə edirdi.
2020-ci ilin payızında həmin ümidlər gerçəkliyə çevrilməyə başladı.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Ordumuzun həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatlar nəticəsində torpaqlarımızın böyük hissəsi işğaldan azad edildi. Əsgər və zabitlərimizin göstərdiyi şücaət, çətin döyüş şəraitində nümayiş etdirdikləri iradə və fədakarlıq xalqımızın tarixində özünəməxsus yer tutdu.
Noyabrın 8-də Şuşanın azad edilməsi isə bu mübarizənin ən yaddaqalan hadisələrindən biri oldu. Həmin günün sevincini yaşayan insanlar yaxşı bilirlər ki, bəzi hissləri sözlə ifadə etmək olmur. Şuşanın adı çəkiləndə təkcə bir şəhər deyil, bütöv bir mədəniyyət, tarix, musiqi və mənəviyyat dünyası göz önünə gəlir. Bu şəhərin azadlığı illərlə qəlbimizdə yaşatdığımız arzuların gerçəkləşməsi idi.
Ancaq zaman keçdikcə insan qələbənin sevincindən daha çox onun arxasında dayanan insan taleləri haqqında düşünür.
Bu gün hər bir şəhidimizin adı bizim üçün yalnız qəhrəmanlıq nümunəsi deyil, həm də yarımçıq qalmış bir ömrün xatirəsidir. Onların arzuları, ailələri, sevdikləri, gələcək haqqında qurduqları planları vardı. Bəlkə kimsə təhsilini davam etdirmək, kimsə ailə qurmaq, kimsə övladının böyüdüyünü görmək istəyirdi. Lakin Vətən qarşısında üzərlərinə düşən vəzifəni hər şeydən üstün tutdular.
Şəhidlərimizin xatirəsinə ehtiram yalnız onların adlarını anmaqla məhdudlaşmamalıdır. Ailələrinə diqqət göstərmək, övladlarının qayğısına qalmaq, qazilərimizin problemlərinə həssaslıqla yanaşmaq cəmiyyətimizin mənəvi borcudur. Çünki insanın Vətənə sevgisi həm də bu Vətən uğrunda fədakarlıq göstərmiş insanlara münasibətində özünü büruzə verir.
Bu gün azad edilmiş torpaqlarımızda gedən quruculuq proseslərini böyük məmnunluqla izləyirik. Bir vaxtlar yalnız xatirələrdə yaşayan şəhər və kəndlərimiz yenidən dirçəlir. Yeni yollar salınır, məktəblər, yaşayış məntəqələri inşa olunur, insanlar doğma yurdlarına qayıdırlar.
Bu qayıdışın mənəvi tərəfi xüsusilə qiymətlidir. İllərlə öz evinin açarını xatirə kimi qoruyan insanın yenidən doğma torpağına ayaq basması, ata-baba yurdunu övladlarına göstərməsi adi hadisə deyil. Bu, bir ailənin həyatında yeni başlanğıc, bütöv bir xalqın tarixində isə mühüm mərhələdir.
Mənə elə gəlir ki, Zəfərin əsl dəyərini anlamaq üçün məhz belə insan talelərinə nəzər salmaq lazımdır. Çünki tarix yalnız böyük hadisələrdən ibarət deyil. Tarix həm də insanların yaşadığı sevinc, çəkdiyi əzab, qoruduğu ümid və gələcəyə ötürdüyü xatirələrdir.
44 günlük Vətən müharibəsi zamanı dünyanın müxtəlif ölkələrində yaşayan azərbaycanlıların nümayiş etdirdiyi həmrəylik də unudulmamalıdır. Həmin günlərdə Vətəndən uzaqda yaşayan soydaşlarımız Azərbaycanın mövqeyini beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırmaq, xalqımızın yaşadığı hadisələr haqqında həqiqətləri anlatmaq üçün fəallıq göstərirdilər.
Dünya Azərbaycanlılarının Mədəniyyət Mərkəzinin Prezidenti olaraq düşünürəm ki, xaricdə yaşayan soydaşlarımızın ana dilimizi, milli mədəniyyətimizi, adət-ənənələrimizi yaşatması, gənc nəslin öz tarixi köklərini tanıması ümummilli əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanlı olmaq yalnız müəyyən bir coğrafiyada doğulmaq demək deyil. Bu, mənsub olduğun xalqın tarixini, mədəniyyətini, sevincini və ağrısını özününkü bilməkdir. Vətənə bağlılıq məsafələrlə ölçülmür.
Bu gün biz Zəfər haqqında danışarkən gələcək barədə də düşünməliyik. Çünki qazanılmış qələbənin dəyərini qorumaq, onun yaratdığı imkanlardan düzgün istifadə etmək ən azı tarixi hadisələri xatırlamaq qədər əhəmiyyətlidir.
Gənclərimiz Vətən müharibəsinin tarixini öyrənməli, qəhrəmanlarımızı tanımalı, azadlığın və müstəqilliyin hansı fədakarlıqlar hesabına qorunduğunu bilməlidirlər. Eyni zamanda, anlamalıdırlar ki, ölkəyə xidmət etməyin yolları çoxdur. Yaxşı təhsil almaq, vicdanla çalışmaq, elmdə, mədəniyyətdə, iqtisadiyyatda uğurlar qazanmaq, cəmiyyətə faydalı insan olmaq da Vətən qarşısında məsuliyyətin ifadəsidir.
Sabitlik və İnkişaf Mərkəzinin rəhbəri kimi bir məqamı da xüsusi vurğulamaq istərdim: müharibədən sonrakı dövrün ən mühüm vəzifələrindən biri sabitliyin möhkəmləndirilməsi, insanların rifahının yüksəldilməsi və gələcək nəsillər üçün təhlükəsiz həyat şəraitinin yaradılmasıdır. Müharibənin ağrılarını yaşamış xalq olaraq sülhün qiymətini yaxşı bilirik. İstəyimiz budur ki, övladlarımız və nəvələrimiz müharibə xəbərləri ilə deyil, yeni məktəblərin, universitetlərin, mədəniyyət ocaqlarının açılması, ölkəmizin uğurları ilə böyüsünlər.
Bu gün geriyə baxanda qürur duyduğumuz qədər, gələcəyə də məsuliyyətlə yanaşmalıyıq. Çünki tarix bizə yalnız xatırlamaq üçün deyil, nəticə çıxarmaq üçün də verilir.
Zəfərimizin altıncı ildönümündə ən böyük arzum odur ki, Azərbaycanımız daim əmin-amanlıq içində yaşasın, azad torpaqlarımızda həyat yenidən bütün gözəlliyi ilə çiçəklənsin, xalqımızın birliyi və həmrəyliyi heç zaman sarsılmasın.
Bu əlamətdar gün münasibətilə xalqımızı və dünyanın müxtəlif ölkələrində yaşayan bütün soydaşlarımızı səmimi-qəlbdən təbrik edirəm.
Vətən uğrunda canından keçmiş şəhidlərimizin əziz xatirəsi qarşısında baş əyir, qazilərimizə möhkəm cansağlığı, şəhid ailələrinə səbir və dözüm arzulayıram.
Qoy 8 Noyabr hər zaman qürurla xatırladığımız, eyni zamanda bizi birliyə, məsuliyyətə və gələcəyə inama səsləyən bir tarix olaraq yaşasın.
Zəfər Günümüz mübarək olsun!
Rasim Məmmədov
Dünya Azərbaycanlılarının Mədəniyyət Mərkəzinin Prezidenti,
Sabitlik və İnkişaf Mərkəzinin rəhbəri, İctimai Nəzarət Təşkilatının sədri
