İngiltərə və Uelsdə həbsxanalar həddindən artıq doludur və artıq bu ilin payızında bütün məhkumları yerləşdirə bilməyəcək.
Bu barədə “The Guardian” nəşri yazıb.
Həbsxana sistemi çöküş həddində
Nəşr yazır ki, əvvəlki hökumət böhranın qarşısını almaq üçün genişmiqyaslı islahat hazırlasa da, Leyboristlər hakimiyyətə gəldikdən sonra bu plan dayandırılıb. Məqalədə bildirilir ki, ədliyyə naziri Ceyms Timpson son 15 ildə həbsxana sistemində dəyişiklik etməyə çalışan ilk hökumət üzvü olub.
Lakin onun hazırladığı erkən azadlıq proqramı siyasi təzyiqlər nəticəsində dayandırılıb. 2024-cü ilin avqustunda İngiltərə və Uelsdə məhbusların sayı rekord həddə çatıb. 16 min məhbusun vaxtından əvvəl azad edilməsi sistemi müvəqqəti rahatlaşdırsa da, ekspertlər noyabr ayında yeni böhran gözləyirlər.
Sərt cəza siyasəti problemi həll etmir
Nəşr yazır ki, İngiltərə və Uelsin penitensiar sistemi Qərbi Avropanın ən geridə qalmış sistemlərindən biridir. Son 30 ildə məhbusların sayı iki dəfə artıb, lakin həbsxanaların şəraiti yaxşılaşmayıb. Məhbusların böyük hissəsi dar kameralarda saxlanılır, günün çox hissəsini fəaliyyətsiz keçirir.
Həbsxanalarda narkotik problemi də geniş yayılıb. Təhsil və reabilitasiya proqramları isə maliyyə və kadr çatışmazlığı səbəbindən zəifləyib. Bunun nəticəsində qısa müddətli cəza çəkən məhbusların yarısı yenidən cinayət törədir. Müəllif hesab edir ki, əsas məqsəd yalnız cəzalandırmaq deyil, insanları cəmiyyətə qaytarmaq olmalıdır.
Norveç nümunəsi və Britaniyanın seçimi
“The Guardian” Norveçin həbsxana modelini nümunə kimi göstərir. Ölkə 1990-cı illərdə yüksək təkrar cinayət səviyyəsi ilə üzləşdikdən sonra islahatlara gedib. Məhbusların reabilitasiyası, işlə təmin olunması və ailə əlaqələrinin qorunması əsas prinsipə çevrilib və nəticədə təkrar cinayətlər azalıb.
Məqalədə vurğulanır ki, hətta ABŞ-ın bəzi ştatları da Norveç təcrübəsini öyrənir. Lakin Britaniyada həbs siyasəti daha çox ictimai təzyiq və populist yanaşmaların təsiri altında qalır. Müəllifin qənaətinə görə, sərt cəzalar deyil, effektiv reabilitasiya sistemi təhlükəsizliyi artırmağın əsas yoludur. “Payızdan qorxun” ifadəsi isə yaxın aylarda İngiltərə həbsxana sistemində yeni böhran təhlükəsinə işarə edir.
