Futbol üzrə dünya çempionatında ən prestijli fərdi mükafatlardan biri hesab edilən “Qızıl Buts” turnirin ən məhsuldar futbolçusuna təqdim olunur.
Hər bir futbolçunun əsas məqsədi milli komandası ilə dünya çempionu olmaqdır, lakin fərdi mükafatlar da turnirin ən çox diqqət çəkən məqamlarından sayılır.
“Qızıl Buts” mükafatı ilk dəfə 1982-ci ildə “Qızıl Ayaqqabı” adı altında təqdim olunub. 2010-cu ildən etibarən isə mükafat “Qızıl Buts” adlandırılmağa başlayıb. Mükafat qrup mərhələsi və pley-off oyunları da daxil olmaqla turnir ərzində ən çox qol vuran futbolçuya verilir.
İllər ərzində bu mükafata Ronaldo Nazario, Miroslav Kloze, Ceyms Rodriges, Harri Keyn və Kilian Mbappe kimi futbol ulduzları layiq görülüblər. Sonuncu “Qızıl Buts” mükafatının sahibi 2022-ci ildə Fransa millisinin heyətində 8 qol vuran Kilian Mbappe olub.
2026-cı il dünya çempionatında komandaların sayı 48-ə, oyunların sayı isə 104-ə yüksəlib. Bu isə futbolçulara əvvəlki turnirlərlə müqayisədə daha çox matç keçirmək və qol sayını artırmaq imkanı yaradır.
Bəs iki və ya daha çox futbolçu eyni sayda qol vurarsa, qalib necə müəyyənləşdirilir? FIFA-nın qaydalarına əsasən, ilk növbədə məhsuldar ötürmələrin sayı nəzərə alınır. Daha çox assist edən futbolçu üstünlük qazanır.
Əgər qol və assist göstəriciləri də eyni olarsa, növbəti meyar oyunçunun meydanda keçirdiyi dəqiqələrin sayı olur. Daha az vaxt ərzində eyni statistik göstəriciyə nail olan futbolçu “Qızıl Buts” mükafatına layiq görülür.
Bu səbəbdən turnirin bombardiri olmaq uğrunda mübarizədə təkcə vurulan qollar deyil, komanda yoldaşlarına edilən məhsuldar ötürmələr və oyun vaxtı da mühüm rol oynayır.
Dünya çempionatında “Qızıl Buts”la yanaşı digər fərdi və komanda mükafatları da təqdim olunur. “Qızıl Top” turnirin ən yaxşı futbolçusuna verilir və qalib FIFA tərəfindən ümumi performansa əsasən müəyyən edilir.
“Qızıl Əlcək” mükafatı isə dünya çempionatının ən yaxşı qapıçısına təqdim olunur. Bu mükafat turnirin ən sabit və etibarlı qolkiperini seçmək məqsədi daşıyır.
FIFA-nın “Ən yaxşı gənc futbolçu” mükafatı da dünya çempionatının diqqət çəkən fərdi mükafatları arasındadır. Bu ada turnirin keçirildiyi ilin əvvəlində 21 yaşı tamam olmayan futbolçular namizəd ola bilirlər.
Bundan başqa, “Fair Play” mükafatı turnir ərzində ən nümunəvi davranış nümayiş etdirən komandaya təqdim olunur. Lakin bu mükafata yalnız qrup mərhələsini adlayan komandalar iddia edə bilirlər.
Beləliklə, dünya çempionluğu uğrunda mübarizə ilə yanaşı, futbolçular fərdi uğurlar üçün də rəqabət aparırlar və “Qızıl Buts” bu mübarizənin ən nüfuzlu simvollarından biri hesab olunur.
