Rusiyada miqrasiya siyasətinin sərtləşdirilməsi xarici işçi qüvvəsinin vəziyyətini və ölkənin əmək bazarındakı prosesləri yenidən gündəmə gətirib. Baş verən dəyişikliklər əmək miqrantlarının alternativ iş imkanları və Türk dövlətləri arasında vahid əmək bazarının formalaşdırılması perspektivləri baxımından da müzakirə olunur.
Maraqlıdır, Rusiyada miqrasiya siyasətinin sərtləşdirilməsi regionda əmək miqrasiyasının istiqamətlərinə və Türk dövlətləri arasında vahid əmək bazarının formalaşdırılması perspektivlərinə necə təsir göstərə bilər?
Mövzu ilə bağlı politoloq Anar İsayev açıqlama verib.
Politoloq qeyd edib ki, Rusiyada miqrasiya siyasətinin sərtləşdirilməsi postsovet məkanında əmək miqrasiyasının ənənəvi istiqamətlərini dəyişdirə biləcək mühüm amildir:
“Uzun illər Mərkəzi Asiya ölkələri, xüsusilə Özbəkistan, Tacikistan və Qırğızıstan üçün Rusiya əsas əmək bazarlarından biri olub. Lakin miqrantlara nəzarətin gücləndirilməsi, hüquqi tələblərin sərtləşdirilməsi, deportasiya risklərinin artması və Rusiya-Ukrayna müharibəsi istər-istəməz alternativ əmək bazarlarına marağı yüksəldir.
Bu proses Türkiyə, Qazaxıstan və müəyyən sahələrdə Azərbaycan üçün yeni imkanlar yarada bilər. Bununla belə, qeyd etmək lazımdır ki,Rusiyanın əmək bazarı yaxın perspektivdə öz əhəmiyyətini tam itirməyəcək. Tikinti, kənd təsərrüfatı, logistika və xidmət sektorlarında işçi qüvvəsinə tələbat davam etdikcə əmək miqrasiyası tam dayanmaqdan daha çox, yeni istiqamətlər üzrə şaxələnəcək.
Bu vəziyyətin Türk dövlətləri üçün əsas strateji əhəmiyyəti əmək miqrasiyasını daha geniş iqtisadi inteqrasiya prosesinin tərkib hissəsinə çevirmək imkanında ortaya çıxır. Azərbaycan, Türkiyə, Qazaxıstan, Qırğızıstan və Özbəkistan arasında dil və mədəni yaxınlıq, inkişaf edən nəqliyyat əlaqələri və iqtisadi əməkdaşlıq vahid əmək bazarının formalaşdırılması üçün müəyyən zəmin yaradır”.
Anar İsayev vurğulayıb ki, lakin bunun üçün siyasi bəyanatlar kifayət deyil:
“İş icazələrinin sadələşdirilməsi, diplom və peşə ixtisaslarının qarşılıqlı tanınması, sosial təminat hüquqlarının qorunması və leqal məşğulluq mexanizmlərinin yaradılması vacibdir.
Eyni zamanda, ölkələr arasında əməkhaqqı və iqtisadi inkişaf fərqləri, eləcə də Qazaxıstan və Qırğızıstanın Avrasiya İqtisadi İttifaqı çərçivəsində mövcud öhdəlikləri nəzərə alınmalıdır.
Azərbaycan üçün bu proses həm regional əməkdaşlığın genişləndirilməsi, həm də nəqliyyat, logistika, tikinti, turizm və digər sahələrdə yeni imkanların yaranması baxımından əhəmiyyətlidir. Bununla yanaşı, xarici işçi qüvvəsinin cəlb edilməsi yerli məşğulluğun qorunması və əmək bazarının real ehtiyacları ilə uzlaşdırılmalıdır.
Nəticə etibarilə, Rusiyanın miqrasiya siyasətinin sərtləşməsi Türk dövlətləri arasında vahid əmək bazarının yaradılmasını avtomatik təmin etməsə də, bu istiqamətdə inteqrasiyanı sürətləndirən amilə çevrilə bilər.
Yaxın perspektivdə tam vahid əmək bazarından daha çox, işçilərin hüquqlarını qoruyan, peşəkar mobilliyi asanlaşdıran və qarşılıqlı iqtisadi maraqlara əsaslanan regional əməkdaşlıq modelinin formalaşması real görünür”.
