ATAMIN İYİNİ ƏMİMDƏN ALIRAM
Bəzən insan illərin arxasında qalan bir səsi axtarır. O səs bir evin divarlarında, köhnə bir şəklin səssiz baxışında, unudulmaz bir xatirənin dərinliyində yaşayır. Mən də bəzən atamı axtarıram… Onun addımlarını, danışığını, çiyninin istiliyini, evə gəlişində yaranan o tanış rahatlığı… Amma həyat qəribə təsəllilər verir insana. Bəzən itirdiyin doğmalığın izini başqa bir doğmada tapırsan. Mən atamın iyini əmimdən alıram.
Əmimə baxanda keçmişdən bir pəncərə açılır sanki. Onun səsində atamdan qalan bir ahəng, baxışlarında tanış bir kölgə, sözlərində illər öncə eşitdiyim bir istilik var. Bəzən bir kəlməsi məni uşaqlığıma aparır. O an anlayıram ki, bəzi insanlar yalnız özləri kimi yaşamırlar; sevdiklərinin də xatirəsini içlərində daşıyırlar.
Atam… Bu sözün içində mənim üçün bir ömürlük həsrət gizlənib. Uşaqlıq illərimin ən güvənli yeri onun yanında idi. Onun əlləri mənə böyük dünya qədər möhkəm, səsi isə bütün qorxuları uzaqlaşdıran nəğmə kimi gəlirdi. İnsan atasının dəyərini bəzən onun yoxluğunda daha dərindən anlayır.
İndi hər dəfə əmimlə söhbət edəndə sanki o uzaq günlərdən bir parça geri qayıdır. Elə bilirəm ki, atam yenə qarşımda oturub, yenə həmin qayğıkeş baxışlarla mənə baxır. Bu, bir xəyal deyil, bir xatirənin ürəkdə yaşayan səsidir…
Atamın yoxluğu böyük bir səssizlikdir. Amma o səssizliyin içində ailəmin sevgisi mənə dayaq olur. Əmim mənə göstərir ki, ayrılıqlar insanları tamamilə yox etmir. Onların sevgisi, öyrətdikləri, qoyub getdikləri izlər başqa ürəklərdə yaşamağa davam edir. Bəzən bir insanın çiyninə söykənmək istəyirsən, amma illər əvvəl itirdiyin o çiyni xatırlayırsan. Bəzən bir səs eşidirsən və ürəyin “budur” deyir. Çünki qəlb sevdiyini tanıyır, hətta illər keçsə belə.
“Atamın iyini əmimdən alıram” – bu cümlə mənim üçün həsrətin, sevginin və təsəllinin adıdır. Mən atamı yenidən tapmıram, amma onun sevgisindən qalan işığı görürəm. O işıq mənə xatırladır ki, insanın ömrü bitə bilər, amma sevgisi bitmir… Bəzi insanlar gedəndən sonra da evimizin havasında, xatirələrimizin sükutunda, doğmalarımızın nəfəsində yaşayırlar. Atam da mənim üçün elədir. Mən onu hər dəfə xatırlayanda, hər dəfə əmimin üzündə tanış bir ifadə görəndə anlayıram: Bəzi sevgilər torpağa deyil, qəlbə əmanət edilir.
ATAMIN İYİNİ ƏMİMDƏN ALIRAM…
İnsan həyatında elə duyğular var ki, onları nə sözlər tam ifadə edə bilir, nə də zaman onları silə bilir. Bəzən bir səs, bir baxış, bir qoxu illərin arxasında gizlənən xatirələri oyadır. Bir anlıq insan özünü keçmişdə, uşaqlıq illərinin isti qucağında hiss edir. O illər ki dünya daha sadə, insanlar daha doğma, evimizin divarları isə daha böyük sığınacaq kimi görünürdü.
Mənim üçün də uşaqlığın ən böyük dayağı atam olub. Atanın varlığı uşaq üçün görünməz güvən, arxasında dayandığı böyük dağ kimidir. Uşaq bəlkə də həmin illərdə bunun dəyərini tam anlamır. O, sadəcə, atasının evdə olmasına, səsini eşitməsinə, onun yanında özünü rahat hiss etməsinə alışır. Amma zaman keçdikcə insan anlayır ki, bəzi xoşbəxtliklər adi görünən anların içində gizlənirmiş.
Atamın səsi mənim yaddaşımda ən doğma səslərdən biridir. Onun danışığı, gülüşü, bizə olan qayğısı, ailəmizə göstərdiyi diqqət illər keçsə də, qəlbimdə yaşayır. Bəzən köhnə xatirələrə dalanda elə bilirəm ki, qapı açılacaq, atam yenə evə daxil olacaq, həmin tanış addım səsləri eşidiləcək. Amma sonra anlayıram ki, bəzi gözləmələr insanın içində sonsuz həsrətə çevrilir.
Ata itkisi sözlə izah ediləcək boşluq deyil. Bu, insanın qəlbində səssiz qalan otaq kimidir. O otaqda xatirələr yaşayır, amma həmin insanın özü yoxdur. Hərdən bir mahnı, bir söz, bir tanış qoxu o otağın qapısını açır və insan yenidən keçmişə qayıdır.
Mən də bəzən atamı axtarıram. Onu şəkillərdə, xatirələrdə, danışılan hekayələrdə axtarıram. Amma həyatın mənə verdiyi ən gözəl təsəllilərdən biri odur ki, bəzi insanlar özlərindən sonra da iz buraxırlar. Onların sevgisi başqa insanların davranışlarında, sözlərində, baxışlarında yaşamağa davam edir…
ATAMIN İYİNİ ƏMİMDƏN ALIRAM…
Bu cümlə mənim üçün təkcə bir ifadə deyil, illərin o tayından gələn bir doğmalığın səsidir. Əmimə baxanda bəzən atamdan tanış bir şey görürəm. Onun danışığında, hərəkətlərində, insanlara münasibətində mənə doğma gələn bir istilik hiss edirəm. Sanki zaman arxaya dönür və mən yenidən uşaqlıq illərimin o güvənli dünyasına qayıdıram.
Əmim heç vaxt atamın yerini doldurmağa çalışmayıb. Çünki heç kim heç kimin yerini tam verə bilməz. Hər kəsin öz yeri, öz xatirəsi, öz sevgisi var. Amma bəzən insanın qəlbinə yaxşı gələn şey əvəz deyil, bir bağlılıqdır. Əmimin varlığı mənə atamdan qalan gözəl duyğuları xatırladır.
Bir insanın doğmaları arasında belə görünməz bağlar olur. Eyni ailənin insanları yalnız qan bağı ilə deyil, xatirələrlə də biri-birinə bağlıdırlar. Bir baxışda, bir gülüşdə, bir davranışda illər əvvəl yaşamış bir insanın izlərini tapmaq mümkündür.
Adətən əmimin səsini eşidəndə içimdə qəribə sakitlik yaranır. Elə bilirəm ki, həyat mənə deyir: “Sevdiklərin tamamilə getməyib, onların sevgisi hələ də səninlədir”. Bu hiss insanın yarasına məlhəm olur. Çünki ayrılıq ağır olsa da, sevginin gücü ayrılıqdan daha böyükdür. Atam mənə çox şey öyrətdi. Bəlkə də ən böyük dərs insan olmağın, doğmalara sahib çıxmağın, sevdiklərinə dəyər verməyin nə qədər vacib olduğunu göstərməsi idi. İndi onun haqqında düşündükcə anlayıram ki, insanın böyüklüyü yalnız gördüyü işlərlə deyil, arxasında qoyduğu sevgi ilə ölçülür.
Atamın sevgisi mənim yaddaşımda yaşayan işıqdır. Hər dəfə çətinliklə qarşılaşanda, hər dəfə keçmişi xatırlayanda həmin işıq mənə yol göstərir. Əmimin varlığı isə o işığın hələ də yanmağa davam etdiyini hiss etdirir.
Bəzən hansısa qoxu insanı illər əvvələ aparır. Bir paltarın qoxusu, bir evin havası, bir insanın yaxınlığı keçmişi yenidən yaşadır. Mənim üçün atamın qoxusu da belədir. O qoxu yalnız bir xatirə deyil, uşaqlığımın, ailəmin, güvən hissimin simvoludur.
Atamın iyini əmimdən almağım mənim üçün bir kədər deyil, əslində, böyük nemətdir. Çünki bu, mənə göstərir ki, sevgi itmir. İnsanlar həyatdan köçür, amma onların sevgisi bizim içimizdə yaşayır. Bəzən bir doğmanın gülüşündə, bəzən bir söhbətində, bəzən də, sadəcə, yanında olmasında özünü göstərir.
Həyat bizə hər şeyi olduğu kimi qaytarmır. Bəzi insanları geri gətirmək mümkün deyil. Amma həyat bəzən onların xatirəsini qorumaq üçün qarşımıza başqa gözəl insanlar çıxarır. Mənim üçün əmim belə bir insandır. O, mənə keçmişin bir parçasını, atamdan qalan isti bir duyğunu yaşadır.
İnsan sevdiklərini yalnız yanında olanda sevmir. Bəzən onların yoxluğunda daha dərindən anlayır ki, onlar həyatında nə qədər böyük yer tutub. Atamın yoxluğu mənə sevgini, ailənin dəyərini və xatirələrin gücünü öyrətdi.
Atamı hər dəfə xatırlayanda kədərlə yanaşı, bir minnətdarlıq da hiss edirəm. Çünki mən belə bir insanın övladı olmuşam. Onun sevgisini görmüşəm, onun qayğısını hiss etmişəm. İndi isə həmin sevginin izlərini bacı-qardaşlarımın, əmimin, gəlinbacımın başqa bir üzvündə görürəm.
Və sonda…
ATAMIN İYİNİ ƏMİMDƏN ALIRAM…
Bu cümlədə bir övladın həsrəti, bir ailənin sevgisi və illərin dəyişdirə bilmədiyi bir bağ yaşayır. Çünki bəzi insanlar gedəndən sonra da bizimlə qalırlar. Onlar xatirələrimizdə, dualarımızda, qəlbimizin ən dərin yerində yaşayırlar.
Və bəzən bir doğmanın varlığı bizə pıçıldayır:
Sevgi heç vaxt yox olmur, sadəcə başqa bir şəkildə yaşamağa davam edir.
ANAMI İSTƏYİRƏM…
İnsan həyatında elə bir ad var ki, onu dilə gətirəndə sanki bütün dünya bir anlıq susur. O adın içində sevgi də var, həsrət də, mərhəmət də, uşaqlıq da. O ad — ANAdır.
Bəzən insan illər keçdikcə böyüyür, həyatda müxtəlif yollar keçir, çox insan tanıyır, çox hadisələr yaşayır. Amma elə anlar olur ki, bütün bu böyüklük, bütün bu məsuliyyətlər bir yana qalır və insanın içindəki uşaq oyanır. Həmin uşaq yalnız bir səs axtarır, bir toxunuş, bir baxış, bir doğma nəfəs istəyir. Mən də bəzən yalnız bir söz demək istəyirəm: Anamı istəyirəm.
Bu iki sözün içində nə qədər böyük bir dünya gizlənir… Bu, sadəcə, bir insanı istəmək yox, uşaqlığın isti qucağını, evin bərəkətini, qorxuların yox olduğu o günləri yenidən yaşamaq arzusudur.
Ana insanin ilk sığınacağıdır. Dünyaya göz açanda ilk eşitdiyimiz səs onun səsidir. İlk toxunduğumuz istilik onun əlləridir. Uşaq üçün ana bütün dünyadır. O, yorğunluğu bilməyən bir sevgi, qarşılıq gözləməyən mərhəmət, qəlbin ən dərin yerində yaşayan ümiddir.
Uşaqlıq illərimi xatırlayanda gözümün önünə anamın da siması gəlir. Onun evdəki varlığı, hər bir işə xüsusi qayğısı, bir baxışla halımızı anlaması yaddaşımda silinməz iz buraxıb. Ana elə bir varlıqdır ki, övladının demədiyini də hiss edir. Sözlərə ehtiyac duymadan qəlbinə toxunur.
Hərdən düşünürəm ki, ana sevgisinin ölçüsü yoxdur. Onu nə sözlə anlatmaq olar, nə də hansısa dəyərlə müqayisə etmək. Çünki ana sevgisi insanın həyatına doğulduğu gündən yazılan ən böyük möcüzədir!..
İnsan böyüdükcə çox şeyi dəyişir. Uşaqlıq keçir, yollar ayrılır, həyatın qayğıları artır. Amma bir şey dəyişmir: insanın anaya ehtiyacı. Neçə yaşında olmağımızdan asılı olmayaraq, bəzən yenə də anamızın səsini eşitmək, yanında oturmaq, başımızı onun çiyninə söykəmək istəyirik. Çünki ananın yanında insan özünü yenidən uşaq kimi hiss edir. Dünyanın bütün çətinlikləri bir anlıq uzaqlaşır. Onun bir sözü, bir baxışı insanın içindəki yorğunluğu sakitləşdirir.
ANAMI İSTƏYİRƏM…
Bəzən bu istək bir kədər kimi gəlir. Keçmişdə qalan günlərə qayıtmaq, onunla yenidən söhbət etmək, əllərindən tutmaq, üzünə baxmaq istəyir insan. Amma zaman geri qayıtmır. Geridə yalnız xatirələr qalır. O xatirələr isə insanın qəlbində həm ağrı, həm də böyük bir sevgi kimi yaşayır.
Ananın yoxluğu evdə hiss olunan ən böyük səssizlikdir. Çünki ana evin sadəcə bir üzvü deyil. O, evin ruhudur. Onun nəfəsi evə istilik verir, onun səsi divarlara həyat gətirir. Ana olmayanda sanki ən doğma nəğmənin bir misrası yarımçıq qalır.
Amma ana sevgisi yox olmur. O sevgi insanın içində yaşayır. Ananın öyrətdiyi yaxşılıqlarda, onun verdiyi tərbiyədə, bizə qoyduğu dəyərlərdə davam edir. İnsan hər yaxşılıq edəndə, hər mərhəmət göstərəndə bir az da anasının sevgisini yaşadır.
Anamın əllərini xatırlayıram… O əllər ki, mənim üçün çalışdı, yoruldu, amma heç vaxt sevgisini əsirgəmədi. O əllərdə zəhmət də var idi, şəfqət də. Həmin əllər mənim üçün dünyanın ən təhlükəsiz yeri idi.
Anamın səsini xatırlayıram… Bəzən bir insanın səsi illər keçsə də, qəlbdə yaşayır. Çünki bəzi səslər, sadəcə, qulaqla deyil, ürəklə eşidilir. Ana səsi də belədir. O səs insanın içində ömür boyu qalır.
Həyat insana çox şey öyrədir. İnsan zamanla anlayır ki, ən böyük sərvət pul deyil, şöhrət deyil, sahib olduğun əşya deyil. Ən böyük sərvət səni sevən, sənin üçün dua edən, sevincinə sevinən, dərdinə şərik olan doğmalarındır. Onların başında isə ana dayanır.
ANAMI İSTƏYİRƏM…
Bu söz bəzən həsrət, bəzən dua, bəzən də içimdə səssiz qalan uşaq səsidir. İstəyirəm ki, yenə onun yanında olum. Yenə onun qayğı dolu baxışlarını görüm. Yenə onun səsindən rahatlıq tapım. Amma bilirəm ki, analar yalnız yanımızda olduqları zaman deyil, qəlbimizdə yaşadıqları zaman da bizimlədirlər. Onların sevgisi zamanın, məsafənin, ayrılığın qarşısında aciz qalmır.
Ana insanın ilk sevgisi, ilk müəllimi, ilk duasıdır. Ana insanın ömrü boyu axtardığı rahatlıqdır.
Bu dünyada hər kəsin bir sığınacağı var. Mənim sığınacağım isə həmişə anam olub. Və bu gün də qəlbimin ən dərin yerindən gələn bir söz var: anamı istəyirəm.
Çünki insan nə qədər böyüsə də, nə qədər uzaqlara getsə də, qəlbinin bir yerində həmişə anasının sevgisinə ehtiyacı olan bir uşaq olaraq qalır…
Daşdəmir ƏJDƏROĞLU
