Pəhriz normal qan təzyiqinin qorunmasında mühüm rol oynayır. Mütəxəssislər ürək-damar sağlamlığını dəstəkləyə biləcək qidalar arasında püstəni də xüsusi qeyd edirlər. Tərkibində kalium, doymamış yağ turşuları, antioksidantlar və digər faydalı bitki birləşmələri olan bu qoz-fındığın müntəzəm istifadəsi qan təzyiqinə müsbət təsir göstərə bilər.
Bu barədə “Verywell Health” yazır.
Tədqiqatlar püstə istehlakı ilə sistolik qan təzyiqinin azalması arasında əlaqə olduğunu göstərib. “Complementary Therapies in Medicine” jurnalında dərc olunan araşdırmalardan birində püstə qəbul edən iştirakçılarda qan təzyiqi ilə yanaşı, qanda qlükoza və xolesterin göstəricilərində də müsbət dəyişikliklər müşahidə olunub.
“Nutrients” jurnalında yayımlanan başqa bir araşdırmada artıq çəkisi və ya piylənməsi olan yetkinlər dörd ay ərzində gündə təxminən 42 qram püstə qəbul ediblər. Nəticədə həm sistolik, həm də diastolik qan təzyiqində azalma qeydə alınıb. Bu dəyişikliklər yalnız çəki itkisi ilə izah edilməyib.
2-ci tip diabeti olan insanlarla aparılan araşdırmada da oxşar nəticələr əldə olunub. Dörd həftə ərzində püstənin qidalanmaya əlavə edilməsi sistolik qan təzyiqinin təxminən 3,5 mm civə sütunu azalması ilə əlaqələndirilib. Ən nəzərəçarpan dəyişikliklərdən biri isə yuxu zamanı qeydə alınıb.
Püstə qan təzyiqinə niyə təsir edə bilər?
Püstənin ürək-damar sisteminə mümkün faydası onun tərkibindəki bir neçə mühüm maddə ilə əlaqələndirilir. Onlardan biri L-arginindir. Bu amin turşusu orqanizmdə azot oksidinin yaranmasında iştirak edir. Azot oksidi isə qan damarlarının genişlənməsinə və qan axınının yaxşılaşmasına kömək edə bilər.
Püstənin tərkibindəki kalium da qan təzyiqinin tənzimlənməsində mühüm rol oynayır. Bu mineral orqanizmdə natriumun idarə olunmasına və damarların normal fəaliyyətinə kömək edir.
Bundan başqa, püstədəki doymamış yağlar və antioksidant birləşmələr ürək-damar sağlamlığının qorunmasına töhfə verə bilər. Püstənin daha az sağlam qəlyanaltıların əvəzinə seçilməsi də ümumi pəhrizin keyfiyyətini yaxşılaşdıra bilər.
Gündə nə qədər püstə yemək olar?
Mütəxəssislər tərəfindən orta porsiya kimi təxminən 28 qram püstə göstərilir. Bu miqdar təxminən 49 qabıqlı ləpəyə bərabərdir. Lakin qoz-fındıqların ölçüsündən asılı olaraq say dəyişə bilər.
Bəzi elmi araşdırmalarda iştirakçılar gündə təxminən 42 qram püstə qəbul ediblər. Bu miqdar təxminən 159 kalori, 5,7 qram protein, 7,7 qram karbohidrat və 3 qram qida lifi ehtiva edir.
Püstənin kalorili məhsul olduğunu da nəzərə almaq lazımdır. Buna görə də daha çox yemək mütləq daha çox fayda demək deyil.
Hansı püstəni seçmək daha yaxşıdır?
Qan təzyiqinə nəzarət etmək istəyənlər üçün duzsuz və ya az duzlu püstələr daha münasib seçimdir. Çünki yüksək natrium qəbulu qan təzyiqinin yüksəlməsinə səbəb ola bilər.
Bu səbəbdən həddindən artıq duzlu püstə məhsulun potensial faydalarını müəyyən qədər azalda bilər. Ən yaxşı seçim əlavə duz və digər əlavələr olmayan təbii püstədir.
Püstə hər kəs üçün faydalıdırmı?
Püstə sağlam qida hesab olunsa da, hər kəs üçün uyğun deyil. Qoz-fındıq allergiyası olan insanlar bu məhsuldan uzaq durmalıdır.
Mədə-bağırsaq problemləri, o cümlədən bəzi qıcıqlanmış bağırsaq sindromu hallarında da ehtiyatlı olmaq lazımdır. Bəzi insanlarda qoz-fındıq həzm sistemi ilə bağlı narahatlığı artıra bilər.
Ciddi böyrək xəstəliyi olan şəxslər isə püstə qəbulunun miqdarını həkimlə müzakirə etməlidirlər. Bunun səbəbi məhsulun kalium və digər minerallarla zəngin olmasıdır.
Püstə ilə təzyiqi tamamilə aşağı salmaq mümkündürmü?
Mütəxəssislər püstəni hipertoniya üçün müstəqil müalicə vasitəsi hesab etmirlər. O, həkim tərəfindən təyin olunan dərmanları və ya müalicəni əvəz edə bilməz.
Qan təzyiqinin normal saxlanmasında ümumi qidalanma, fiziki aktivlik, sağlam çəkinin qorunması və duz qəbulunun məhdudlaşdırılması daha böyük əhəmiyyət daşıyır. DASH pəhrizi də bu baxımdan meyvə, tərəvəz, tam taxıl, paxlalılar, qoz-fındıq və toxumların rasionda artırılmasını tövsiyə edir.
Beləliklə, püstə sağlam qidalanmanın faydalı hissəsi ola bilər. Tərkibindəki kalium, lif, bitki zülalı, doymamış yağlar və antioksidantlar ürək-damar sisteminə dəstək verə bilər. Araşdırmalar onun müntəzəm istehlakının qan təzyiqinə müsbət təsir göstərə biləcəyini göstərir.
Lakin püstəni hipertoniya müalicəsi kimi qəbul etmək düzgün deyil. Əsas məqsəd balanslı qidalanma, duz qəbuluna nəzarət, fiziki aktivlik, sağlam çəki və qan təzyiqinin müntəzəm yoxlanılması olmalıdır.
