Türkiyənin və Avropanın ən böyük müdafiə, aviasiya və kosmik sənaye klasteri olan ”SAHA İstanbul“ tərəfindən İstanbul Sərgi Mərkəzində təşkil edilən SAHA 2026 Beynəlxalq Müdafiə, Aviasiya və Kosmik Sənaye Sərgisi tarixi bir təqdimata şahidlik edib.
Milli Müdafiə Nazirliyi tərəfindən hazırlanan Türkiyənin ən uzun mənzilli qitələrarası ballistik raketi “Yıldırım Han” sərgidə ilk dəfə nümayiş olunub.
Sərgi sahəsində “Haber7” kanalına müsahibə verən təhlükəsizlik analitiki Dr. Eray Güclüer yeni nəsil hipersəs raketinin texniki xüsusiyyətləri ilə bağlı diqqətçəkən açıqlamalar verib.
Raketin adını Yıldırım Bəyazid Xandan aldığını və üzərində sultanın tuğrasını daşıdığını bildirən Dr. Eray Güclüer, hamının böyük həyacan və şok yaşadığını qeyd edib. O, bu raketin dünyada ən yüksək sürətə malik hipersəs raketi olduğunu vurğulayıb.
“Dünyada onu dayandıra biləcək heç bir sistem yoxdur”
“Yıldırım Han”ın çatdığı sürət həddinin dünya standartlarından qat-qat yuxarı olduğuna diqqət çəkən Güclüer, raketin start sürətinin 9 mah, atmosferdən çıxdıqdan sonra terminal mərhələdə isə 25 mah sürətə çatdığını bildirib. Analitikin sözlərinə görə, dünyada bu sürətə çata bilən başqa bir hipersəs raketi yoxdur və nə radar, nə də hava hücumundan müdafiə sistemləri bu raketi dayandırmaq iqtidarında deyil.
Raketin qitələrarası ballistik quruluşa malik olduğunu izah edən Güclüer, onun saniyədə təxminən 8,5 kilometr sürətlə irəlilədiyini və riyazi hesablamaların belə bu sürət qarşısında yetərsiz qaldığını qeyd edib.
“İşin sirri iki mühüm komponentdə gizlidir”
Güclüer, “Yıldırım Han”ın bu bənzərsiz sürətə necə çatdığına dair texniki detalları açıqlayıb. O, Milli Müdafiə Nazirliyinin Ar-Ge Mərkəzi tərəfindən hazırlanan və dünyada ilk dəfə istifadə edilən texnologiyaları belə sıralayıb:
“Birinci olaraq, ilkin startı təmin edən azot-tetraoksid komponentindən istifadə olunur. Bu maddənin istehsalı olduqca çətindir. İkinci olaraq isə daha yüksək sürətlənməni təmin edən dimetilhidrazin birləşmələri dövrəyə girir”.
Dörd mühərriklə işləyən raketin məlum olan bərk və ya hibrid yanacaq texnologiyalarından tamamilə fərqli bir sistemlə hərəkət etdiyini deyən analitik bildirib ki, bu birləşmələr öz daxilində oksigen ehtiva etdiyi üçün atmosferdən kənarda da yanmanı təmin edir və hava müqaviməti olmadığı üçün sürətlə 25 mah həddinə qalxır.
“Hərbi balansları dəyişdirdi”
Güclüer vurğulayıb ki, “Yıldırım Han”ın istifadəyə verilməsi qlobal miqyasda güc balansını dəyişəcək:
“Bu texnologiya dünyadakı müharibə konsepsiyasını, təhlükəsizlik paradigmalarını və hərbi balansları artıq dəyişib”.
Ekspert, raketin yaxın vaxtlarda Silahlı Qüvvələrin arsenalına daxil ediləcəyini diqqətə çatdırıb.
