Ürək xəstəlikləri hər zaman sinə ağrısı ilə özünü göstərmir. Bəzən ürək-damar sistemində yaranan problemlər yorğunluq, təngnəfəslik, şişkinlik və ürək ritminin dəyişməsi kimi əlamətlərlə ortaya çıxır. İnsanlar isə çox vaxt bu simptomları stress, yaşlanma və ya adi yorğunluqla əlaqələndirərək onlara əhəmiyyət vermirlər.
Ürəkdə ağrının olmaması onun tam sağlam işlədiyi anlamına gəlmir. Bəzi ürək xəstəlikləri tədricən inkişaf edir və ilkin əlamətlər hətta gündəlik fəaliyyət zamanı da özünü göstərə bilər. Mütəxəssislər ürək problemlərindən xəbər verə biləcək dörd əsas əlaməti açıqlayıblar.
Daimi yorğunluq
Ürək problemlərinin mümkün əlamətlərindən biri davamlı yorğunluqdur. Əgər insan əvvəllər pilləkənləri rahat qalxır, uzun məsafələri çətinlik çəkmədən yeriyirdisə, indi isə qısa müddətdə yorulursa, bu, qan dövranında yaranan problemlərlə bağlı ola bilər.
Ürək çatışmazlığı zamanı ürək orqan və toxumaları lazımi miqdarda qanla təmin edə bilmir. Nəticədə əzələlərə daha az oksigen çatır və hətta yüngül fiziki fəaliyyət belə güclü yorğunluğa səbəb olur. Lakin hər yorğunluq ürək xəstəliyi demək deyil. Anemiya, qalxanabənzər vəzinin fəaliyyətində pozuntular, yuxusuzluq və digər problemlər də oxşar əlamətlər yarada bilər. Yorğunluq uzun müddət davam edirsə və ya getdikcə artırsa, həkimə müraciət etmək vacibdir.
Təngnəfəslik
Ürək xəstəliklərinin digər mühüm əlaməti təngnəfəslikdir. Gəzinti, pilləkən qalxmaq və ya adi ev işlərini görmək zamanı nəfəs çatışmazlığı hissi bəzən ürəyin fəaliyyətində pozuntuların göstəricisi ola bilər. Xüsusilə yüngül fiziki fəaliyyət zamanı yaranan, uzanarkən güclənən və ya gecə qəfil nəfəs çatışmazlığı səbəbindən yuxudan oyanmağa gətirib çıxaran təngnəfəslik diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Belə hallar ürək çatışmazlığı zamanı müşahidə oluna bilər. Bununla yanaşı, təngnəfəsliyin başqa səbəbləri də mövcuddur.
Ayaqlarda şişkinlik
Üçüncü əlamət xüsusilə ayaq pəncələrində, topuqlarda və baldır nahiyəsində yaranan şişkinlikdir. Bəzi ürək xəstəlikləri zamanı orqanizmdə maye toplanır və bu, toxumalarda şişkinliyə səbəb olur. Şişkinlik axşam saatlarında daha da arta və qısa müddət ərzində bədən çəkisinin yüksəlməsi ilə müşayiət oluna bilər. Ancaq ayaqlarda şişkinlik yalnız ürək xəstəlikləri ilə əlaqəli deyil.
Böyrək problemləri, venoz çatışmazlıq, bəzi dərman preparatları və digər amillər də buna səbəb ola bilər. Mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, şişkinlik yarandıqda həkim məsləhəti olmadan sidikqovucu dərmanlar və ya bitki dəmləmələri qəbul etmək olmaz. Yanlış müalicə susuzlaşmaya, orqanizmdə elektrolit balansının pozulmasına və sağlamlıq vəziyyətinin ağırlaşmasına gətirib çıxara bilər.
Ürək ritminin pozulması
Dördüncü mühüm əlamət ürək döyüntüsündə yaranan dəyişikliklərdir. İnsan ürəyinin həddindən artıq sürətlə döyündüyünü, ritmin nizamsız olduğunu və ya heç bir aydın səbəb olmadan nəbzinin qəfil sürətləndiyini hiss edə bilər.
Bəzi aritmiyalar ciddi təhlükə yaratmasa da, digərləri qan dövranını poza və ağırlaşma riskini artıra bilər. Ürək ritmindəki pozuntular başgicəllənmə, güclü zəiflik və ya bayılma hissi ilə müşayiət olunursa, mütləq tibbi yardım almaq lazımdır.
Ürək xəstəliklərini necə vaxtında aşkar etmək olar?
Həkimlər bildirirlər ki, sadalanan əlamətlər əsasında insan özünə diaqnoz qoya bilməz. Problemin səbəbini müəyyənləşdirmək üçün elektrokardioqramma (EKQ), exokardioqrafiya, qan analizləri və digər müayinələr təyin oluna bilər. Müntəzəm profilaktik müayinələr yüksək arterial təzyiqi, xolesterin səviyyəsindəki dəyişiklikləri və ürək-damar xəstəlikləri riskini artıran digər amilləri vaxtında aşkar etməyə kömək edir.
Müayinələrin tezliyi insanın yaşından, ümumi sağlamlıq vəziyyətindən və ailəsində ürək xəstəliklərinin olub-olmamasından asılı olaraq fərdi şəkildə müəyyənləşdirilir.
Mütəxəssislər xüsusilə vurğulayırlar ki, qəfil və güclü təngnəfəslik, sinədə sıxıcı ağrı, huşun itirilməsi və ya səhhətin kəskin pisləşməsi zamanı dərhal təcili tibbi yardım çağırılmalıdır.
