İsti günlərdə sərinləmək üçün restoranlarda içkilərimizə bol-bol buz əlavə edilməsini istəyirik. Lakin bəzi mütəxəssislər bunun yanlış bir davranış olduğunu bildirir. Mütəxəssislərin açıqlamalarına görə, restoranlarda buzdan imtina etmək üçün çox ciddi və məntiqli səbəblər var.
Buzun stəkandakı əsas vəzifəsi əslində mayedən oğurluq etməkdir. Ticarət baxımından su, qazlı içkilərdən, qəhvədən və ya alkoqoldan qat-qat ucuzdur. Restoran sektorunda aparılan araşdırmalar göstərir ki, orta hesabla bir stəkana təxminən 225 qram buz qoyulur. Bu, stəkanın yarısından çoxunun donmuş su ilə doldurulması deməkdir. Restoranlar xüsusi formalı buzlarla stəkanı dolu göstərir və beləcə sizə təqdim olunan içkinin həcmini gizlicə azaldırlar.
İnsanların çoxu stəkana çox buz qoyanda içkinin daha gec əriyəcəyini düşünür, lakin bu, zamanla dəyişir. Siz içkinizi yavaş-yavaş içərkən buzlar əriməyə başlayır və içəridəki mayenin 15-25%-i əslində buz suyuna çevrilir. Nəticədə, sifariş etdiyiniz o keyfiyyətli və zəngin aromalı içki dadını itirərək “sulandırılmış” bir versiyaya çevrilir. Həmçinin, həddindən artıq soyuq içkilər dilinizdəki dad reseptorlarını “keyidir” və içkinin əsl dadını tam hiss etməyinizə mane olur.
Buz haqqında ən böyük yanlışlardan biri onun donmuş olduğu üçün mikrob saxlamayacağı fikridir. Əslində, soyuq hava bakteriyaları öldürmür, sadəcə onları “yuxuya” daxil edir. Restoranların sıx iş rejimində buz maşınları çox vaxt ən az təmizlənən avadanlıqlar siyahısındadır. Bu maşınların içərisi zamanla kif və bakteriya təbəqələri ilə dolur. Las-Veqasda aparılan bir araşdırma, buz maşınlarının üçdə birinin təhlükəli bakteriyalar üçün əsl “çoxalma mərkəzi” olduğunu üzə çıxarıb. Əgər işçi heyəti gigiyena qaydalarına riayət etmirsə, buzlar əsl “bakteriya bombasına” çevrilə bilər.
Amerika mətbəx mədəniyyətində stəkanı ağzınadək buzla doldurmaq adət olsa da, Avropada vəziyyət fərqlidir. Avropa kafelərində buz istəmədikdə kimsə təəccüblənmir; əksinə, içkilər çox vaxt buzsuz və ya çox az buzla təqdim edilir. Avropalılar üçün hər bir buz kubu həm məhsulun keyfiyyətinə, həm də istehsalçının əməyinə edilən hörmətsizlikdir. Onlar pullarını donmuş suya deyil, tam ölçüdə olan içkiyə ödəmək istəyirlər.
Növbəti dəfə restoranda və ya kafedə içki sifariş edərkən stəkanınıza yaxından baxın. Unutmayın ki, o şəffaf kublar sadəcə içkinizi soyutmur; həm cibinizdən, həm sağlamlığınızdan, həm də alacağınız dad keyfiyyətindən bir hissə aparır. Bəlkə də qarsona deyəcəyiniz o kiçik və qəti cümlə içki təcrübənizi tamamilə dəyişəcək: “Zəhmət olmasa, buzsuz olsun.”
